Ở các nước ôn đới, thường thiếu ánh nắng nên mọi người rất muốn tắm nắng. Nhưng đối với đất nước nhiệt đới cận xích đạo như Việt Nam chúng ta thì việc đối phó với cái nắng hàng ngày cũng làm các chị em đau đầu. Mặt trời ngày càng tỏa nhiệt nhiều hơn so với chục năm trước đây, tác hại của tia cực tím với con người cũng ngày càng lớn hơn.
Dưới đây là những cấp độ nguy hại của tia cực tím gây ra cho con người chúng ta. Qua đó, chúng ta có cách bảo vệ cơ thể chúng ta được tốt hơn
Sạm da
Màu da rám nắng có thể xem là đẹp đối với 1 số người, nhưng lớp màu da đó là lớp trên cùng bị tổn thương.
Da hấp thụ tia cực tím (UV) làm đẩy nhanh quá trình lão hóa da và làm tăng nguy cơ ung thư da. Để hạn chế tình trạng này, cách tốt nhất là sử dụng kem chống nắng có SPF 30 trở lên
Cháy nắng (bỏng cấp 1)
Da chuyển sang màu đỏ, khi chạm vào da thì có cảm giác nóng và có thể bị đau nhẹ. Nó được gọi là bỏng cấp độ 1 khi nó chỉ ảnh hưởng đến lớp ngoài của da.
Để giảm đau, có thể dùng aspirin hoặc ibuprofen. Chúng ta cũng có thể chườm lạnh hoặc thoa 1 ít kem dưỡng hoặc nha đam.
Việc này do di chuyển, làm việc, vui chơi dưới nắng với thời gian khá dài liên tục trong ngày với cái nắng gay gắt. Chúng ta nên sử dụng chống nắng có chỉ số SPF 50 để bảo vệ da.
Cháy nắng (bỏng cấp 2)
Cấp độ này làm tổn thương các lớp sâu hơn của da và đầu các dây thần kinh. Nó sẽ đau hơn và mất thời gian để chữa lành hơn.
Da có thể đỏ và sưng tấy. Nếu có mụn nước hình thành thì không nên làm vỡ chúng vì có thể nhiễm trùng da và gây ra những vết đen da không phục hồi được.
Thường thì khi tiếp xúc với nắng gay gắt ở bãi biển hoặc trên nền cát sẽ làm cho da thêm nghiêm trọng hơn.
Gây ra các nếp nhăn da
Tia cực tím làm cho tình trạng lão hóa da nhanh chóng hơn. Vì các tia cực tím này phá hỏng các sợi liên kết trong da gọi là Elastin và Collagen. Khi các sợi liên kết này yếu hoặc mất đi thì da chúng ta bắt đầu chảy xệ và mất độ đàn hồi da.
Vì thế, người tiếp xúc với nắng thường xuyên mà không có cơ chế bảo vệ nhìn sẽ “già hơn trước tuổi” rất nhiều.
Làn da không đều màu.
Khuôn mặt chúng ta không phải là 1 mặt phẳng, cho nên việc chúng ta tiếp xúc với nắng sẽ không đều nhau, từ đó dẫn đến làn da không đều màu trên mặt chúng ta. Vùng tiếp xúc với nắng nhiều nhất là 2 bên gò má, đây cũng là vùng dễ bị nám da nhất.
Tại những vùng da sẫm hơn, có thể tạo ra những thay đổi vĩnh viễn trong các mạch máu li ti dưới da, khiến chúng có màu đỏ hoặc sậm màu hơn ở những nơi khác.
Chiếc khẩu trang không thể bảo vệ hoàn toàn tia cực tím cho khuôn mặt chúng ta mà hãy tìm 1 loại kem chống nắng nào đó thật an toàn cho da.
Tàn nhang
Hãy để ý, những người châu Âu có làn da trắng và mái tóc màu sáng hoặc đỏ thì có rất nhiều tàn nhang. Thực tế, là người Việt Nam có làn da càng trắng và mái tóc có màu sáng thì nguy cơ tàn nhang cao hơn khi tiếp xúc nhiều với nắng.
Tàn nhang thì không có hại gì, nhưng làm mất thẩm mỹ và mất tự tin chị em phụ nữ nghiêm trọng.
Tuy nhiên, nếu kích thước, hình dáng hoặc màu sắc của tàn nhang có sự thay đổi, hoặc ngứa hoặc chảy máu thì nên đến bệnh viện kiểm tra ngay. Rất có thể đây là triệu chứng của giai đoạn sớm ung thư da.
Nám da (với phụ nữ mang thai)
Các mãng nâu hoặc rám nắng trên má, mũi, trán, cằm xuất hiện trên mặt chúng ta, đây cũng là vấn đề phổ biến đối với phụ nữ mang thai.
Các vết nám này có thể mất sau khi kết thúc thai kỳ, hoặc có thể là không hoặc chúng ta có thể điều trị bằng các loại kem kê đơn hoặc không kê đơn để điều trị nám.
Các đốm nâu trên da (Solar Lentigines)
Các đốm nâu hoặc xám này thực sự không phải là do lão hóa da, mặc dù chúng sẽ xuất hiện càng nhiều khi cơ thể chúng ta già đi.
Chúng thường xuất hiện trên mặt, tay, ngực của chúng ta vì các vùng này tiếp xúc với nắng nhiều nhất.
Kem tẩy trắng da, nito lỏng, chế phẩm Retinal hay điều trị bằng Benzoyl peroxide có thể làm mờ chúng. Các đốm này thường không gây hại gì. Tuy nhiên nếu có vấn đề bất thường nào trên da thì chúng ta có thể hỏi ý kiến của bác sĩ vì có thể có bệnh lý nghiêm trọng tiềm ẩn như là ung thư da chẳng hạn.
Chứng dày sừng Actinic (dày sừng mặt trời)
Các mảng màu đỏ, nâu hoặc màu da nhỏ và có vảy thường xuất hiện trên đầu, cổ hoặc tay chúng ta hoặc có thể xuất hiện vị trí khác trên cơ thể. Chúng xuất hiện do tiếp xúc với ánh tia cực tím gay gắt trong 1 thời gian dài.
Nên đi bệnh viện khám và điều trị, đôi khi chúng có thể chuyển thành ung thư biểu mô tế bào vảy, đây là 1 loại ung thư da.
Viêm môi ánh sáng (Actinic Cheilitis)
Triệu chứng này thường xuất hiện ở môi dưới, tạo nên các mảng vảy, khô, nứt nẻ hoặc sưng tấy.
Nguyên nhân do ánh sáng mặt trời gây tổn thương lớp mô ngoài của môi, đây được xem là tổn thương loạn sản, tiền ung thư và làm tăng nguy cơ ung thư da
Ung thư biểu mô tế bào vảy
Loại ung thư da này có thể biểu hiện dưới dạng một vết sưng đỏ cứng, mọc vảy chảy máu hoặc đóng vảy hoặc vết loét không lành. Nó thường xảy ra nhất trên mũi, trán, tai, môi dưới, bàn tay và các khu vực khác tiếp xúc nhiều với ánh nắng mặt trời.
Ung thư biểu mô tế bào vảy có thể được chữa khỏi nếu điều trị sớm.
Bệnh Bowen – Ung thư tế bào vảy
Đây là một loại ung thư da trên bề mặt da của bạn. Bác sĩ cũng có thể gọi nó là ung thư biểu mô tế bào vảy "tại chỗ".
Không giống như ung thư biểu mô tế bào vảy "xâm lấn", bệnh Bowen không lây lan vào bên trong cơ thể của bạn. Nó trông giống như những mảng đỏ có vảy và có thể bị đóng vảy.
Ung thư biểu mô tế bào đáy
Đây là dạng ung thư da phổ biến nhất và dễ điều trị nhất.
Ung thư biểu mô tế bào đáy thường xảy ra trên da tiếp xúc với ánh nắng mặt trời và lây lan chậm. Các khối u có thể có nhiều dạng, bao gồm một vết sưng trắng như ngọc trai hoặc như sáp, thường có các mạch máu nổi rõ, trên tai, cổ hoặc mặt.
Một khối u cũng có thể xuất hiện dưới dạng một mảng phẳng, có vảy, màu thịt hoặc màu nâu hoặc hiếm hơn là một vết sẹo trắng như sáp trên lưng, ngực hoặc chân của bạn.
U ác tính
Nó không phổ biến như các loại ung thư da khác, nhưng nó là loại nghiêm trọng nhất. Các dấu hiệu có thể xảy ra bao gồm sự thay đổi cách nhìn của nốt ruồi hoặc khu vực có màu sắc.
U ác tính có thể chỉ ảnh hưởng đến da hoặc nó có thể lan đến các cơ quan khác và xương. Nó có thể được chữa khỏi nếu bạn được điều trị sớm.
Đục thủy tinh thể
Đây là vùng có mây trong thủy tinh thể của mắt bạn. Nó không gây đau đớn, nhưng nó có thể gây ra tầm nhìn sương mù, ánh sáng chói và hạn chế tầm nhìn. Bạn có thể giúp ngăn ngừa bệnh đục thủy tinh thể bằng cách đội mũ và đeo kính râm khi ra nắng.
Biện pháp phòng tránh
Cách tốt nhất để tránh cháy nắng, nếp nhăn, ung thư da và các tổn thương khác là tránh xa ánh sáng ban ngày, đặc biệt là từ 10 giờ sáng đến 2 giờ chiều, khi tia bức xạ mặt trời mạnh nhất.
Nếu bạn cần ra ngoài, hãy sử dụng kem chống nắng phổ rộng với SPF 30, đội mũ vải UPF và đeo kính râm, đồng thời che da bằng quần áo.
Nếu bạn thấy bất kỳ thay đổi nào đối với nốt ruồi hoặc bạn phát hiện một nốt ruồi mới hoặc vết loét không lành, hãy đến gặp bác sĩ đúng cách.
